stress verminderen door lichaamsgerichte coaching

Balans tussen gaspedaal en rempedaal

Heb jij een intensieve baan waarin je presteert onder hoge druk, in een omgeving met veel veranderingen? De kunst is om je stress-systeem in balans te houden. Lees hier over je gaspedaal en je rempedaal.

Het stress-systeem

Als leider ben je de hele dag intensief aan het werk om veranderingen te initiëren of te begeleiden. Gedurende de dag bevind je je in wisselende omstandigheden, wellicht ook op verschillende locaties. Je lichaam past zich voortdurend aan de nieuwe situatie aan. Veel functies in je lichaam worden automatisch en onbewust aangestuurd. Voorbeelden hiervan zijn je lichaamstemperatuur, immuunsysteem, spijsvertering, je ademhaling en je hartslag. Deze lichaamsfuncties worden geregeld door je hormoonsysteem en het autonome zenuwstelsel. Je autonome zenuwstelsel bestaat uit twee delen die elkaar in evenwicht behoren te houden: het activerende deel – het sympathische zenuwstelsel – en het rustgevende deel – het parasympathische zenuwstelsel. Ze zijn respectievelijk op te vatten als het “gaspedaal” en het “rempedaal” van je lichaam.

Gaspedaal

Als er veel energie nodig is zal het “gaspedaal” worden ingedrukt. Bij stress zal je hart bijvoorbeeld sneller gaan kloppen, je ademhaling wordt sneller en oppervlakkiger en je spieren spannen zich aan. Het bloed wordt naar je spieren geleid en minder naar bijvoorbeeld het spijsverteringsstelsel of naar herstel van je lichaam. Je lichaam is dan klaar om te vechten of te vluchten. Tijdens een werkdag regeert dus vooral je sympathische zenuwstelsel.

Rempedaal

Als je lichaam wordt voorbereid op rust en ontspanning, wordt het “rempedaal” ingedrukt. Dit gebeurt bijvoorbeeld voordat je gaat slapen. Op dat moment gaat je hart langzamer kloppen, het bloed wordt minder naar de spieren geleid en bijvoorbeeld meer naar de spijsvertering. Je ademhaling is minder snel en minder diep en de spierspanning neemt af. Bij rust of tijdens een pauze heeft het parasympathische zenuwstelsel de overhand in je lichaam.

Omgaan met chronische stress: balans tussen gaspedaal en rempedaal

De balans tussen het sympathische en het parasympathische zenuwstelsel zorgt ervoor dat je je snel kunt aanpassen aan veranderingen. Je gaspedaal en rempedaal moeten goed op elkaar afgestemd zijn en beide moeten even sterk zijn om elkaar in evenwicht te houden. Als door werkdruk, privé-problemen of veranderingen steeds een beroep wordt gedaan op je gaspedaal, kan het gebeuren dat de balans in je autonome zenuwstelsel verstoord raakt. De aanhoudende vraag naar extra activiteit leidt tot een overmatige activiteit van het sympathische zenuwstelsel: het pedaal wordt steeds een klein beetje verder ingetrapt. De meeste mensen zijn zich van dit mechanisme niet bewust.

Op tijd ingrijpen bij chronische stress

Chronische stress veroorzaakt dus een verstoring van de balans tussen je sympathische en je parasympathische zenuwstelsel. Als de balans langdurig verstoord is kan een burn-out het gevolg zijn.

Het goede nieuws is dat je als leider kunt leren om je eigen balans te verbeteren en bewaren.  Je kunt leren anders met werkdruk om te gaan. Bovendien kan je beweging, adem- & waarnemingsoefeningen inzetten om op een frisse manier in je werk te staan.

Heb jij een intensieve baan en wil je beter in balans blijven?

Dit is wat een manager vertelde na afloop van de coaching:

“Ik heb altijd gewerkt om het de ander naar de zin te maken. Dat leidde bij mij tot chronische stress. Tegenwoordig zorg ik ook goed voor mezelf. Dat vind ik belangrijk, ook gezien mijn voorbeeldfunctie. Ik zoek steeds naar wat ontspanning geeft: voor mij, binnen mijn team en in mijn relaties met anderen in en buiten de organisatie. De kunst is om uit je keurslijf te stappen en weer doelgericht en voor je plezier te gaan werken. Ik weet in elk geval weer waarvoor ik het doe!”