Berichten

stevig staan

Stevig staan in intense situaties

Leer stevig staan in intense situaties. Intense situaties zijn interessante leermomenten. In sommige van die situaties zijn we op ons best. Op andere intense momenten raken we uit balans. Wil jij leren steviger te staan in intense situaties?

Stevig staan in intense situaties

Iedere ochtend oefen ik verschillende soorten evenwichtshoudingen. Sommige daarvan zijn behoorlijk intens: ze vragen om concentratie en spiertraining. Het vergt dus een zekere inspanning om ontspannen te blijven staan. Fascinerend is dat je de ene dag stabieler staat dan de andere, zonder aanwijsbare oorzaak. Door dagelijkse oefening kan die stabiliteit enorm verbeteren.

Intense situaties zijn net als dit soort oefeningen een uitdaging voor je evenwicht. Het is een hele kunst om ontspannen te blijven staan. Dat maakt het juist zo interessant. Grotere en kleinere problemen in ons leven geven voortdurend de gelegenheid om te onderzoeken hoe je open, ruim en ontspannen aanwezig kan blijven. Vooral als het echt spannend wordt, bijvoorbeeld in tijden van Corona.

Wat is een intense situatie?

Intense situaties zijn er in alle soorten en maten. Van overkokende melk, tot een kind dat valt of een botsing met een onuitstaanbare collega op het werk. Om maar te zwijgen van Intense Situaties met een hoofdletter: geboorte, dood, ziekte, scheiding, faillissement, brand, of een pandemie. In je leven krijg je voortdurend grotere en kleinere uitdagingen voorgeschoteld die je uit evenwicht kunnen brengen.

Intensiteit geeft stress

Intense situaties roepen een stressreactie op in je lichaam. “Het stress-systeem is niet aangepast aan de uitdagingen van de moderne tijd”, zegt professor Witte Hoogendijk, hoogleraar en psychiater op het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. Samen met journaliste Wilma de Rek schreef hij het boek Van Big Bang tot Burn Out. Ons stress systeem is evolutionair verouderd. Het was oorspronkelijk bedoeld als adequate reactie op levensbedreigende situaties, maar wordt nu voortdurend geprikkeld. Door psychologische stress, maar bijvoorbeeld ook door onze mobiele telefoon. Ons alarmsysteem reageert dus op stress-prikkels alsof het levensbedreigende situaties zijn. We hebben onnodig de neiging te bevriezen, vechten of vluchten.  Lees er meer over in dit artikel

Leren omgaan met intensiteit

In plaats van te bevriezen, vechten of vluchten, kan je leren omgaan met intensiteit. Dat gaat niet vanzelf. Daar is inspanning en concentratie voor nodig. Met andere woorden: je kan trainen om ontspannen aanwezig te zijn. Als je je spanningen leert doorgronden, ontdek je wat loslaten is.  Dan kan je ontspannen en wakker aanwezig zijn, ook in lastige situaties. Dat versterkt je persoonlijk leiderschap. Sterker nog: intense situaties worden een schitterende mogelijkheid om aanwezig te zijn vanuit je volledige potentieel.

Wil jij stevig staan in intense situaties?

Train jezelf om stevig te staan in de workshop ‘Stevig staan in intense situaties’ ! Er is een online variant en een live variant.

Lees mijn boek ‘Stevig staan in intense situaties’. Je kunt het bestellen via deze link

stress verminderen door lichaamsgerichte coaching

Chronische stress in balans

Heb jij een intensieve baan waarin je presteert onder hoge druk, in een omgeving met veel veranderingen? De kunst bij chronische stress is om je stress-systeem in balans te houden. Lees hier over je gaspedaal en je rempedaal.

Chronische stress en balans

Als leider ben je de hele dag intensief aan het werk om veranderingen te initiëren of te begeleiden. Gedurende de dag bevind je je in wisselende omstandigheden, wellicht ook op verschillende locaties. Je lichaam past zich voortdurend aan de nieuwe situatie aan. Veel functies in je lichaam worden automatisch en onbewust aangestuurd. Voorbeelden hiervan zijn je lichaamstemperatuur, immuunsysteem, spijsvertering, je ademhaling en je hartslag. Deze lichaamsfuncties worden geregeld door je hormoonsysteem en het autonome zenuwstelsel. Je autonome zenuwstelsel bestaat uit twee delen die elkaar in evenwicht behoren te houden: het activerende deel – het sympathische zenuwstelsel – en het rustgevende deel – het parasympathische zenuwstelsel. Ze zijn respectievelijk op te vatten als het “gaspedaal” en het “rempedaal” van je lichaam.

Gaspedaal

Als er veel energie nodig is zal het “gaspedaal” worden ingedrukt. Bij stress zal je hart bijvoorbeeld sneller gaan kloppen, je ademhaling wordt sneller en oppervlakkiger en je spieren spannen zich aan. Het bloed wordt naar je spieren geleid en minder naar bijvoorbeeld het spijsverteringsstelsel of naar herstel van je lichaam. Je lichaam is dan klaar om te vechten of te vluchten. Tijdens een werkdag regeert dus vooral je sympathische zenuwstelsel.

Rempedaal

Als je lichaam wordt voorbereid op rust en ontspanning, wordt het “rempedaal” ingedrukt. Dit gebeurt bijvoorbeeld voordat je gaat slapen. Op dat moment gaat je hart langzamer kloppen, het bloed wordt minder naar de spieren geleid en bijvoorbeeld meer naar de spijsvertering. Je ademhaling is minder snel en minder diep en de spierspanning neemt af. Bij rust of tijdens een pauze heeft het parasympathische zenuwstelsel de overhand in je lichaam.

Omgaan met chronische stress: balans tussen gaspedaal en rempedaal

De balans tussen het sympathische en het parasympathische zenuwstelsel zorgt ervoor dat je je snel kunt aanpassen aan veranderingen. Je gaspedaal en rempedaal moeten goed op elkaar afgestemd zijn en beide moeten even sterk zijn om elkaar in evenwicht te houden. Als door werkdruk, privé-problemen of veranderingen steeds een beroep wordt gedaan op je gaspedaal, kan het gebeuren dat de balans in je autonome zenuwstelsel verstoord raakt. De aanhoudende vraag naar extra activiteit leidt tot een overmatige activiteit van het sympathische zenuwstelsel: het pedaal wordt steeds een klein beetje verder ingetrapt. De meeste mensen zijn zich van dit mechanisme niet bewust.

Op tijd ingrijpen bij chronische stress

Chronische stress veroorzaakt dus een verstoring van de balans tussen je sympathische en je parasympathische zenuwstelsel. Als de balans langdurig verstoord is kan een burn-out het gevolg zijn.

Het goede nieuws is dat je als leider kunt leren om je eigen balans te verbeteren en bewaren.  Je kunt leren anders met werkdruk om te gaan. Bovendien kan je beweging, adem- & waarnemingsoefeningen inzetten om op een frisse manier in je werk te staan.

Heb jij een intensieve baan en wil je beter in balans blijven?

Dit is wat een manager vertelde na afloop van de coaching:

“Ik heb altijd gewerkt om het de ander naar de zin te maken. Dat leidde bij mij tot chronische stress. Tegenwoordig zorg ik ook goed voor mezelf. Dat vind ik belangrijk, ook gezien mijn voorbeeldfunctie. Ik zoek steeds naar wat ontspanning geeft: voor mij, binnen mijn team en in mijn relaties met anderen in en buiten de organisatie. De kunst is om uit je keurslijf te stappen en weer doelgericht en voor je plezier te gaan werken. Ik weet in elk geval weer waarvoor ik het doe!”